Genel

Homofaber: Sağlam Adam & Bir Maskeli Geçit

By 13 Şubat 2020 No Comments

Homofaber: Sağlam Adam & Bir Maskeli Geçit-Henry Melville

İnsanın Merhametli Olması Aklına Hiç Kötülük Getirmez Mi?

Homofaber’in Kış 2020 döneminin ilk kitabı Herman Melville’ nin Sağlam Adam & Bir Maskeli Geçit adlı kitabıydı. Kitapta insanın merhametini, inancını ve güvenini kullanarak insanların nasıl dolandırıldığını ve kandırıldıklarını inceledik. 19.yy’ da yazılmış bir kitap bana insanlığın 21.yy’daki insanlığından  farklı gelmedi. Bir istimbotta farklı kültürlerden farklı statülerden oluşan insanlar ve bu insanları analiz eden dolandırıcılar var; dolandırıcıların her konuda bir düşünceleri bir felsefeleri ve müthiş güven verici özellikleri bulunmakta.

Kitapta güvene dayalı bir anlaşmanın yeterli olmadığı görülür ve kitap bize çeşitli sorular sormaya yönlendirir; bir insan neden dolandırıcı olur, neden tüm nefretleri düşmanlıkları üstüne almayı tercih eder, sadece kolay yoldan para kazanmak için mi, dolandırılan insanın kötü olması onu dolandıran insanın vicdanını hafifletir mi, bir dosttan borç para almanın dostluğa etkileri nedir, kitap bu soruya şöyle cevap veriyor: “Kendisine borç para teklif edildiğinde reddeder ve şöyle derdi. Hafif bile olsa kendi çekicimle vurmak, ona komşunun çekicinden bir parça kaynak yapıp ağırlaştırmaktan yeğdir; yoksa ödünç verilen demir aniden geri istendiğinde, kaynak yerinden ayırmak mümkün olmaz ya o tarafa fazla kaçar ya bu tarafa (s.310)”

Peki insanın hiç kimseden yardım istememesi ne kadar sağlıklı bir ilişkiyi sağlar?

Bu insanı nasıl değerlendiririz, güçlü bir insan olarak mı? Kimseye eyvallahı olmayan insan olarak mı?

Güvenilirlik inanç için neyse, tutarlılık da mantık için odur. Kitapta dolandırıcı bir şifacı vardır, hasta olan insanlar bu şifacıdan ilaç alarak iyileşeceklerine gerçekten inanıyorlar mı? Peki nasıl bilinebilir insanın güvenilir olduğu? Bulundukları durumdan daha kötü olamayacaklarını düşündükleri için kendilerine karşı kumar mı oynuyorlar? Kitap genel hatlarıyla dolandırıcılık üzerine yazılmış olsa da her bölümde okura felsefi bir bakış açısı kazandırıyor ve İncil’den  William Shakespeare’a kadar birçok kaynaktan oldukça fazla sayıda alıntı ve gönderme bulunmakta.

Örneğin; gezmiş görmüş adamın berber dükkanına girmesi bölümünde berberle diyaloğu matta üzerinden sürdürülmüştür. Daha sonra gezmiş görmüş adam berberde kıyafetiyle ve konuşmalarıyla güven uyandırdıktan sonra berberin cama asmış olduğu veresiye yoktur ilanın güvensizlik uyandırdığını, köpeğe söylense dahi bunu hakaret sayacağını ifade ederek aslında güvensizliğin işaretlerini verir çünkü berber ona bu konuşma tarzına alışkan olmadığını söyler. Daha sonra berbere çeşitli para ödememe konusunda örnekler vermesine rağmen berber, gezmiş görmüş adamı dükkanından kovmaz işini güzel bir şekilde tamamlar. Gezmiş görmüş adam ücreti ödememek için kendini hayırsever olarak tanıtır. Aralarında insanlığa güveneceklerine dair bir anlaşma yaparlar, anlaşmada insanlığa güvenmesinden kaynaklanabilecek her nevi zararı karşılamayı kabul eder ve gezmiş görmüş adam berbere hiçbir şekilde para ödemeden dükkandan çıkar.

Peki dolandırıcı adam insanları dolandırma konusunda insanlara bir güven  duyar mı?

Kitap zamansız ve sürekli güncelliğini koruyacaktır. Karakterlerin isimlerinin olmaması da toplumda her zaman karşılaşacağımız tiplerde bulunmasıdır. Günümüz de  ortaya bir dini konu atıp aslında amacı bölmek olan olayı değil de kişiler üzerinden  kitap yazarak o kitapların hiçbir ilime hitap etmemesi tamamen ekonomik kar odaklı olması ve bunun gibi niceleri mevcuttur.

Zeynep Başak

 

Leave a Reply