Homofaber

İNSANIN MERHAMETLİ OLMASI AKLINA HİÇ KÖTÜLÜK GETİRMEZ Mİ?

By 23 Temmuz 2020 No Comments

Geçtiğimiz Şubat ayında Herman Melville’ nin “Sağlam Adam Bir Maskeli Geçit” adlı kitabını okuduk. Kitapta
insanın merhametini, inancını ve güvenini kullanarak insanların nasıl dolandırıldığını nasıl
kandırıldıklarını inceledik. 19.yy’ da yazılmış bir kitap bana insanlığın 21.yy’da ki insanlığından
farklı gelmedi. Bir istimbotta farklı kültürlerden farklı statülerden oluşan insanlar ve bu
insanları analiz eden dolandırıcılar var dolandırıcıların her konuda bir düşünceleri bir
felsefeleri ve müthiş güven verici özellikleri bulunmakta. Kitapta güvene dayalı bir
anlaşmanın yeterli olmadığı görülür ve kitap bize çeşitli sorular sormaya yönlendirir; bir insan
neden dolandırıcı olur? Neden tüm nefretleri düşmanlıkları üstüne almayı tercih eder?
Sadece kolay yoldan para kazanmak için mi? Dolandırılan insanın kötü olması onu dolandıran
insanın vicdanını hafifletir mi? Bir dosttan borç para almanın dostluğa etkileri nedir? Kitap bu
soruya şöyle cevap veriyor: “Kendisine borç para teklif edildiğinde reddeder ve şöyle derdi.
Hafif bile olsa kendi çekicimle vurmak, ona komşunun çekicinden bir parça kaynak yapıp
ağırlaştırmaktan yeğdir; yoksa ödünç verilen demir aniden geri istendiğinde, kaynak yerinden
ayırmak mümkün olmaz ya o tarafa fazla kaçar ya bu tarafa.(sy:310)” peki insanın hiç
kimseden yardım istememesi ne kadar sağlıklı bir ilişki sağlar? Bu insanı nasıl değerlendiririz
güçlü bir insan olarak mı? Kimseye eyvallahı olmayan insan olarak mı? Güvenilirlik inanç için
neyse, tutarlılık da mantık için odur. Kitapta dolandırıcı bir şifacı vardır hasta olan insanlar bu
şifacıdan ilaç alarak iyileşeceklerine gerçekten inanıyorlar mı? Peki nasıl bilinebilir insanın
güvenilir olduğu bilmeyen insan nasıl güvenir ve nasıl anlar? Bulundukları durumdan daha
kötü olamayacaklarını düşündükleri için kendilerine karşı kumar mı oynuyorlar? Kitap genel
hatlarıyla dolandırıcılık üzerine yazılmış olsa da her bölümde okura felsefi bir bakış açısı
kazandırmakta ve İncil den William Shakespeare’ a kadar alıntılar bulunmaktadır. Örneğin ;
gezmiş görmüş adamın berber dükkanına girmesi bölümünde berberle diyaloğu matta
üzerinden sürdürülmüştür. Daha sonra gezmiş görmüş adam berber de kıyafetiyle ve
konuşmalarıyla güven uyandırdıktan sonra berberin cama asmış olduğu veresiye yoktur ilanın
güvensizlik uyandırdığı köpeğe söylense dahi bunu hakaret sayacağını insan denen o gururlu
soyun böyle sakalından yakalamak nasıl bir hakaret! Diyerek aslında güvensizliğin işaretlerini
verir çünkü berber ona bu konuşma tarzına alışkan olmadığını söyler. Daha sonra berbere
çeşitli para ödememe konusunda örnekler vermesine rağmen berber gezmiş görmüş adamı
dükkanından kovmaz işini güzel bir şekilde tamamlar. Gezmiş görmüş adam ücreti
ödememek için kendini hayırsever olarak tanıtır. Aralarında insanlığa güveneceklerine dair
bir anlaşma yaparlar anlaşma da insanlığa güvenmesinden kaynaklanabilecek her nevi zararı
karşılamayı kabul eder cümlesine dayanarak gezmiş görmüş adam berbere hiçbir şekilde para
ödemeden dükkandan çıkar. Peki dolandırıcı adam insanları dolandırma konusunda insanlara
bir güven duyar mı? Kitap zamansız ve sürekli güncelliğini koruyacaktır. Karakterlerin
isimlerinin olmaması da toplumda her zaman karşılaşacağımız tiplerde bulunmasıdır.
Günümüzde ortaya bir dini konu atıp aslında amacı bölmek olan olayı değil de kişiler
üzerinden kitap yazarak o kitapların hiçbir ilime hitap etmemesi tamamen ekonomik kar
odaklı olması ve bunun gibi niceleri mevcuttur.

 

Zeynep BAŞAK 

Bu yazıda yer alan fikirler yazara aittir ve BİGENÇ Blog’un editöryel politikasını yansıtmayabilir.

 

Leave a Reply